Vul deze gids aan met de basis van microbiologisch levensmiddelenonderzoek.
Wat is microbiologische bemonstering van oppervlakken?
Een techniek om micro-organismen te verzamelen die aanwezig zijn op apparatuur, werktafels, gereedschappen, afvoerputten en andere oppervlakken van een productielocatie, om ze daarna in het laboratorium te onderzoeken.
Waarom is het belangrijk in de levensmiddelenindustrie?
Het maakt het mogelijk risicopunten te vinden voordat ze het product besmetten, anders dan onderzoek van het eindproduct, dat het probleem pas achteraf aantoont. Het is vooral van belang voor pathogenen die de omgeving koloniseren, zoals Listeria monocytogenes.
Materialen voor oppervlaktebemonstering
Swabs
Geschikt voor kleine, onregelmatige of moeilijk bereikbare oppervlakken: verbindingen van apparatuur, kleppen, hoeken, naden.
Sponzen
Worden gebruikt om grotere oppervlakken — tafels, transportbanden — in kortere tijd representatiever te bemonsteren.
Stap voor stap bemonsteren
Regelmatige oppervlakken
- Bepaal het te bemonsteren oppervlak (cm²).
- Bevochtig de swab of spons met het bijbehorende verdunningsmiddel.
- Wrijf het oppervlak in twee loodrechte richtingen af.
- Plaats het monster in de transportverpakking, voorzien van etiket.
- Houd de koelketen in stand tot aflevering bij het laboratorium.
Onregelmatige of moeilijk bereikbare oppervlakken
Geef voorrang aan swabs en let extra op plaatsen waar vocht of productresten zich ophopen.
Veelgemaakte fouten die een bemonstering waardeloos maken
- Het bemonsterde oppervlak niet duidelijk vastleggen — ook essentieel om het resultaat correct uit te drukken in KVE/cm².
- Een verdunningsmiddel gebruiken dat niet past bij het gebruikte desinfectiemiddel.
- De koelketen tijdens transport verbreken.
- De bemonsteringspunten niet afwisselen.
- Het monster besmetten door onjuiste handelingen.
Wat te doen met het monster na de bemonstering
Vervoer het onder gecontroleerde omstandigheden en binnen het gevalideerde tijdvenster van de te gebruiken analysemethode, of dat nu traditionele kweek of PCR is.
Conclusie
Een goed uitgevoerde oppervlaktebemonstering is voor de betrouwbaarheid van het resultaat net zo bepalend als de analysemethode die daarna in het laboratorium wordt gebruikt.
Over TAAG
Ontdek hoe de laboratoriumdiensten van TAAG omgevingsmonitoringprogramma's ondersteunen met snelle en geaccrediteerde detectiemethoden.
Veelgestelde vragen
Hoe vaak moet een oppervlak worden bemonsterd?
Dat hangt af van het risiconiveau van de zone, de historie van de resultaten en het producttype.
Wat is het verschil tussen direct en indirect contact?
Direct contact raakt het product (banden, vormen); indirect contact bevindt zich in de buurt maar raakt het niet (wanden, afvoerputten).
Voorspelt het resultaat van een oppervlak wat er met het product gebeurt?
Niet rechtstreeks, maar het is een vroege indicator van het risico op kruisbesmetting.