Onderdeel van de pijler laboratoriummethoden van het TAAG Leercentrum.
Wat is microbiologische ophoping?
Het is de stap waarin een monster vóór de eigenlijke analyse in een voedingsbouillon wordt geïncubeerd, met als enige doel het aanwezige micro-organisme te vermeerderen tot een aantoonbaar niveau. Er wordt nog niets geïdentificeerd of geteld: het gaat erom het signaal te versterken.
Waarom is dat nodig?
Veel gereguleerde pathogenen — zoals Salmonella of Listeria monocytogenes — moeten voldoen aan een criterium van “afwezigheid” in een monsterportie (bijvoorbeeld afwezig in 25 gram), wat betekent dat ze in extreem lage concentraties aanwezig kunnen zijn, soms één enkele cel in de hele onderzochte portie. Noch traditionele kweek noch PCR kan één enkele cel betrouwbaar rechtstreeks in een complexe matrix aantonen; ophoping lost dat op door haar eerst te vermeerderen.
Selectieve vs. niet-selectieve ophoping
Niet-selectieve voorophoping (bijvoorbeeld gebufferd peptonwater) bevordert het herstel van elke aanwezige cel, ook cellen die beschadigd zijn door eerdere processen zoals invriezen of verhitting. Een tweede, selectieve ophoping begunstigt specifiek het gezochte pathogeen en remt de begeleidende microbiota die om nutriënten zou kunnen concurreren of het resultaat zou kunnen maskeren.
De prijs: tijd
Een gebruikelijke ophoping duurt 18 tot 24 uur, soms langer. Dit is in de praktijk het grootste knelpunt in pathogeendetectie: zelfs een PCR die binnen enkele uren resultaat geeft, heeft die voorafgaande ophoping nog steeds nodig, waardoor de totale tijd “van monster tot resultaat” in conventionele processen zelden onder een volle dag komt. Technologieën met hogere analytische gevoeligheid proberen juist deze stap te verkorten of weg te laten.
Wat gebeurt er als je haar overslaat of inkort?
De ophoping overslaan of inkorten zonder passende validatie kan vals-negatieven opleveren: het pathogeen kan in een te lage hoeveelheid aanwezig zijn om rechtstreeks te worden aangetoond, zelfs met een gevoelige moleculaire methode. Daarom moet elk protocol dat de ophoping verkort specifiek zijn gevalideerd voor die matrix en dat micro-organisme.
Conclusie
Microbiologische ophoping toont of identificeert op zichzelf niets, maar zonder haar zouden de meeste analysemethoden — traditioneel of moleculair — een pathogeen in lage aantallen niet kunnen aantonen. Het is de stille stap die bepaalt of de rest van de analyse gaat werken.
Over TAAG
Ontdek hoe de AiGOR™-technologie van TAAG de ophopingsstap in bepaalde matrices probeert te verkorten of weg te laten, en zo de totale analysetijd bekort.
Veelgestelde vragen
Identificeert ophoping welk micro-organisme in het monster zit?
Nee; het vermeerdert alleen de aanwezige microbiële populatie. De identificatie gebeurt in de daaropvolgende analysestap (selectieve kweek, PCR, enzovoort).
Waarom worden soms twee ophopingen na elkaar gebruikt?
De eerste (niet-selectief) laat beschadigde cellen herstellen en verhoogt de totale populatie; de tweede (selectief) begunstigt specifiek het gezochte pathogeen ten opzichte van de overige microbiota.
Hebben alle detectietechnologieën voorafgaande ophoping nodig?
De meeste methoden die pathogenen in zeer lage concentraties zoeken wel, al kunnen sommige zeer gevoelige technologieën die stap in specifieke, gevalideerde matrices verkorten of weglaten.